Een ster verdienen

Dit scenario laat zien hoe een opiniegever een ster verdient: een blijvende kwaliteitsreputatie op zijn account — géén loterij. Sterren worden verdiend via vier routes en ontsluiten (voorstel) het adviesniveau waarmee de opiniegever via betaald advies echt geld kan verdienen.

De vier routes naar een ster

#	Route	Regel
1	Beste opiniegever van een vraag	Per vraag bepaalt de consensus-ranking (consensus + correlatie-controle, eventueel gewogen met de 0–5-waardering van de maker) een ranglijst; de nummer 1 verdient een ster. Er wordt pas geranked vanaf ≥ 3 beoordelaars (interpretatie, ter verificatie).
2	5× als 2e geëindigd	Wie vijf keer tweede werd in de ranking, verdient een ster.
3	10× als 3e geëindigd	Wie tien keer derde werd, verdient een ster.
4	Elke 200 verdiende credits	Elke 200 credits die een opiniegever met beoordelen verdiende (200, 400, 600, …) levert een ster op (interpretatie: elk veelvoud, ter verificatie).

De drempels (5×, 10×, 200) en het gewicht van de maker-waardering zijn beheerinstellingen (zie Systeembeheer).

Hoofdscenario — beste opiniegever via consensus + correlatie

Een vraag met 10 beoordelaars (de standaard aantalOpiniegevers) wordt volledig beoordeeld; onder hen is opiniegever Sam.
Zodra alle opinies binnen zijn, berekent het systeem per vraag de consensus-ranking: wiens scores liggen het dichtst bij het (gewogen) groepsgemiddelde én zijn consistent over de attributen (correlatie-controle — een beoordelaar die willekeurig of extreem scoort, zakt in de ranglijst)?
De maker waardeert de ontvangen beoordelingen met 0–5; die waardering weegt (instelbaar gewicht gewichtMakerWaardering, ook 0 = niet meewegen mogelijk) mee in de ranking.
Omdat er ≥ 3 menselijke beoordelaars zijn (minBeoordelaarsVoorRanking, standaard 3), levert de berekening een ranglijst 1e/2e/3e/… op. AI-opinies dingen niet mee — een AI-persona heeft geen account en verdient geen sterren.
Sam eindigt als 1e → het systeem kent hem een ster toe (Ster met reden beste van een vraag), blijvend opgeslagen op zijn account.
Sams ster-totaal stijgt; zodra het een niveaudrempel passeert (elke sterrenPerNiveau = 30 sterren: 30★ → niveau 1, 60★ → 2, …), stijgt zijn adviesniveau — en daarmee de prijs die vraagstellers voor zijn geschreven advies betalen én zijn uitbetaling per beoordeling. De ster zelf heeft geen directe geldwaarde; het geld komt via het niveau. Zie Betaald advies.

De voorlopige ster in het resultaatscherm

(Per 2026-07-10m, punt 12 testsessie Han — timing-keuze door Han aan ons gedelegeerd en hier vastgelegd.)

De maker ziet in zijn resultaatscherm welke beoordeling voorlopig als beste uit de consensus-ranking komt: die krijgt een ★-badge. Zo weet de vragensteller welk oordeel het meest betrouwbaar uit de consensus kwam — en kan hij bewust kiezen of hij daarvan afwijkt.

Timing (anti-bias): de ster verschijnt pas zodra de maker geen waardeer-werk meer open heeft staan — alle beoordelingen met leesbare tekst zijn gewaardeerd (zijn er geen waardeerbare beoordelingen, dan direct). De maker-waardering weegt immers mee in de ranking; een eerder zichtbare ster zou de waarderingen sturen (zichzelf versterkende bias). Zolang er nog te waarderen valt, nodigt het scherm uit om alles te waarderen — dat maakt de ranking bovendien betekenisvoller.
Voorlopig: de badge is een indicatie op basis van de waarderingen tot nu toe; ontgrendelt de maker later nog een betaald advies (nieuwe waardeerbare tekst), dan verdwijnt de ster tot ook die gewaardeerd is. De echte ster wordt ongewijzigd toegekend bij de finalisatie (einde retentievenster of eerder verwijderen) — met dezelfde berekening, dan inclusief de definitieve waarderingen.
Drempel: bij minder dan minBeoordelaarsVoorRanking menselijke account-beoordelaars is er geen ranglijst en dus geen ster.
Anonimiteit: alleen de badge bij de beoordeling; naam of profiel van de beoordelaar blijven onherleidbaar.

De tellers-routes

Naast “beste van een vraag” lopen er drie tellers per opiniegever:

5× 2e — Sam eindigt in de loop van de tijd vijf keer als tweede in de ranking van een vraag → ster (teller reset, telt opnieuw).
10× 3e — idem voor tien derde plaatsen → ster.
Elke 200 verdiende credits — Sams cumulatief verdiende credits (het verdienen, niet het saldo: uitgegeven credits tellen gewoon mee) passeren 200, 400, 600, … → telkens één ster.

Flow

flowchart TD
    A[Vraag volledig beoordeeld<br/>alle opinies binnen] --> B{Menselijke beoordelaars ≥ 3?}
    B -- nee --> C[Geen ranking voor deze vraag<br/>alleen credits-teller loopt door]
    B -- ja --> D[Consensus-ranking berekenen:<br/>afstand tot groepsgemiddelde + correlatie-controle<br/>+ gewogen maker-waardering 0-5]
    D --> E[Ranglijst 1e / 2e / 3e ...]
    E --> F{Positie van de opiniegever}
    F -- 1e --> G[Ster: beste van een vraag]
    F -- 2e --> H[Teller tweede plaatsen +1]
    F -- 3e --> I[Teller derde plaatsen +1]
    H --> J{5x 2e bereikt?}
    J -- ja --> K[Ster: 5x tweede]
    I --> L{10x 3e bereikt?}
    L -- ja --> M[Ster: 10x derde]
    C --> N{Cumulatief verdiende credits<br/>passeren veelvoud van 200?}
    E --> N
    N -- ja --> O[Ster: credits-mijlpaal]
    G --> P[Ster blijvend opgeslagen op het account]
    K --> P
    M --> P
    O --> P
    P --> Q{Ster-totaal passeert niveaudrempel?}
    Q -- ja --> R[Adviesniveau stijgt<br/>opiniegever kan meer verdienen via betaald advies]

Genomen beslissingen

#	Beslissing	Motivatie
1	De ster is een verdiende reputatie, geen loterij.	De eerdere loterij-ster (geschrapt in `2026-07-03`) blijft geschrapt; de notitie van 3-7-2026 introduceert expliciet verdien-regels.
2	De ranking gebruikt consensus + correlatie, eventueel gewogen met de maker-waardering (instelbaar gewicht, ook 0).	Interpretatie van de notitie: dicht bij het groepsgemiddelde én consistent scoren = een goede beoordelaar; de bestaande 0–5-waardering blijft bestaan en krijgt een tweede functie. Het concrete formule-voorstel (totaalscore = 50% consensus + 25% correlatie + 25% maker-waardering, met rekenvoorbeeld) staat in voorstel §1a.
3	Pas ranken vanaf ≥ 3 beoordelaars (`minBeoordelaarsVoorRanking`).	Interpretatie (open vraag aan Han): bij 1 beoordelaar zou iedereen altijd “beste” zijn.
4	Drempels (5× 2e, 10× 3e, elke 200 credits) en gewichten zijn beheerinstellingen.	Bijstelbaar zonder code-wijziging, conform de bestaande instellingen-filosofie.
5	AI-opinies dingen niet mee in de ranking en verdienen geen sterren.	Een AI-persona is geen gebruiker; sterren zijn een reputatie van échte opiniegevers.
6	Sterren zijn blijvend (vervallen nooit) en ontsluiten het adviesniveau; ze hebben geen directe geldwaarde.	Vastgesteld `2026-07-08b`: een ster is een kwaliteits-/schaalaanduiding, de sleutel tot een hoger niveau; het geld komt via het niveau (betaald advies + uitbetaling), niet uit de ster zelf.
7	De maker ziet in het resultaatscherm een voorlopige ★ bij de best gerankte beoordeling, pas nadat hij al zijn waardeerbare beoordelingen heeft gewaardeerd (per `2026-07-10m`, punt 12 Han — timing door Han gedelegeerd).	De maker-waardering weegt mee in de ranking; een eerder zichtbare ster zou de waarderingen sturen. De definitieve ster-toekenning (bij finalisatie) blijft ongewijzigd en gebruikt dezelfde berekening.

Hoe het model dit ondersteunt

Behoefte	Modelondersteuning
Ranglijst per vraag	De consensus-ranking in de context Beloning & Financieel berekent bij het afronden van een vraag de posities uit de `Scores` van de menselijke opinies + de gewogen `Opinie.waardering`.
Ster vastleggen	`Ster`-records op de Gebruiker met een reden (beste van vraag / 5× 2e / 10× 3e / credits-mijlpaal) en tijdstip; `Gebruiker.aantalSterren` als afgeleide teller.
Tellers	Op de `Gebruiker`: tellers voor 2e en 3e plaatsen en de cumulatief verdiende credits (bestaand verdien-mechanisme).
Instelbaarheid	`Systeeminstellingen`: `sterDrempelTweedePlaatsen` (5), `sterDrempelDerdePlaatsen` (10), `sterCreditsMijlpaal` (200), `gewichtMakerWaardering`, `minBeoordelaarsVoorRanking` (3).
Niveau ontsluiten	Het adviesniveau van de `Gebruiker` volgt uit `aantalSterren` via `sterrenPerNiveau` (30/60/90/120★; ⚠️ Expert 150★); Expert blijft ook handmatig/op aanvraag toekenbaar.
Alleen accounts	Sterren horen bij een geregistreerde gebruiker; dat is de reden uit de onboarding om een (anoniem) account te nemen.

Randgevallen

Geval	Gedrag
Vraag met < 3 menselijke beoordelaars	Geen ranking; alleen de credits-mijlpaal-route loopt door.
Maker waardeert niet	De ranking rekent zonder waarderings-gewicht (of met gewicht op de wel-gegeven waarderingen); de waardering is optioneel.
Gelijkspel op positie 1	Implementatiekeuze (bv. beide een ster of tie-break op correlatie); vast te leggen bij de bouw.
Anonieme opiniegever	Bouwt geen blijvende reputatie op; sterren vereisen een account (sessie-gebonden werk telt niet blijvend).
AI-opinie in de vraag	Doet niet mee in de ranking en kan geen ster verdienen.

Zie ook

Voorstel ter verificatie — toekenningsregels, interpretaties en open vragen (§1, §5).
Waardering & reviews — de 0–5-waardering en de sterren-reputatie.
Betaald advies — wat het adviesniveau ontsluit.
Scenario: Betaald advies & teaser — hoe een niveau-beoordelaar verdient.
Domeinmodel — Beloning & Financieel.