Opinie geven

Deze pagina beschrijft functioneel hoe een opiniegever een vraag beoordeelt: welke secties en attributen er zijn, hoe de smiley-schaal werkt, en wanneer hij één vrije reactie geeft — per 2026-07-10h alleen (en verplicht) op een vrije-reactie-/betaald-advies-slot, dat exclusief is voor beoordelaars met een adviesniveau. Ná afronding waardeert de maker elke ontvangen beoordeling met 0–5. Het beschrijft wat er mogelijk moet zijn, niet de implementatie.

Een opiniegever beoordeelt via een Opdracht: de toewijzing van precies één vraag aan precies één opiniegever. Hoe de opiniegevers worden gekozen, staat in Matching van opiniegevers; het aantal opiniegevers per vraag is een via Beheer instelbaar aantal. Het resultaat van het beoordelen is één Opinie, die van een mens of — bij gebrek aan beschikbare mensen — van een AI-persona kan komen. Voor de plek van Opinie en Opdracht in het geheel, zie het Domeinmodel.

Uitgangspunten

De vraag wordt anoniem voorgelegd: de opiniegever ziet de opname en, voor matching, een minimaal profiel — maar geen identiteit. Zie Anonimiteit.
Een vraag is video (max. 10 sec) of foto; beide volgen exact dezelfde opinie-flow. Het MediaType verandert niets aan het beoordelen.
De opiniegever scoort alleen de secties en attributen die de vrager na de opname heeft geselecteerd (de Beoordelingsselectie). Niet-geselecteerde velden krijgt hij niet te zien. Een vraag heeft altijd minstens één sectie (per 2026-07-10h; alleen-vrije-tekst-vragen bestaan niet meer).
Een opiniegever heeft een instelbare antwoordtermijn om te reageren. Reageert hij niet op tijd, dan keert het slot (Opdracht) terug naar Open en wordt het opnieuw aangeboden. Is er geen mens beschikbaar (te weinig online of niemand reageert), dan beoordeelt een AI-persona (Opinie.bron = AI); zo krijgt elke vraag een beoordeling.
De opiniegever bekijkt eerst de hele opname voordat hij scoort. Bij een video betekent dit: de volledige opname van maximaal 10 seconden afspelen (mag korter); bij een foto: de foto bekijken. Dit borgt dat het oordeel op de hele vraag slaat en niet op een fragment.
De opname is tijdelijk: zodra alle opinies binnen zijn (beoordeeldOp gezet) blijven het resultaat én de opname nog een begrensd resultaat-retentievenster bewaard (resultaatRetentieUren, standaard 168 = 7 dagen), waarin alleen de maker ze terugziet. Daarna verwijdert het Retentiebeleid de vraag + opname automatisch; de maker kan ook eerder zelf verwijderen. Zie Resultaat terugzien. Een instelbare veiligheids-timeout ruimt alleen vragen op die nooit afgerond raken.
Een voltooide beoordeling levert de opiniegever credits op (creditsPerBeoordeling, standaard 5). Credits zijn de deelname-valuta: beoordelen verdient ze, je eigen uitslag inzien kost ze (stellen is gratis). Dit staat los van de smiley-scores én van de waardering (0–5) die de maker achteraf aan deze beoordeling geeft. Wordt de beoordeling door de tekstmoderatie afgekeurd, dan wordt ze niet opgeslagen en verdient de opiniegever geen credit. Zie Credits verdienen en besteden.

De secties

Een opinie is opgebouwd uit secties. Elke sectie bevat een aantal attributen die los van elkaar worden gescoord, plus een attribuut algeheel voor het totaaloordeel van die sectie. Welke secties en attributen daadwerkelijk gescoord worden, bepaalt de Beoordelingsselectie van de vraag.

De beschikbare secties en attributen zijn beheerbare stamdata (Keuzelijst). Standaard zijn dat de volgende drie secties; een beheerder kan dit aanpassen.

Sectie	Beoordeelt	Term
Gezicht	Het gezicht van de maker	Gezicht
Kleding	De kleding van de maker	Kleding
Accessoires	De accessoires van de maker	Accessoires

Eigen open vragen van de maker

(Per 2026-07-13d; twee-niveau sinds 2026-07-14a, issue #20.) Heeft de maker eigen categorieën toegevoegd, dan verschijnen die als extra secties met de door de maker gekozen titel (bijv. “Bril”) en daaronder zijn eigen sub-vragen — die je op dezelfde smiley-schaal 1–5 scoort als de gewone attributen. Het zijn dus te-scoren criteria, geen tekstvelden. Scoren is ook hier verplicht: op elke sub-vraag geef je een score.

Tips-vensters bij de deelvragen

Om de opiniegever te helpen zo goed en eerlijk mogelijk te beoordelen, is de tekst van elke deelvraag (attribuut) in het opiniescherm klikbaar: klikken opent een tips-venster met tips en uitleg over dat onderdeel. De inhoud is beheerbare content (per deelvraag en per taal); zie Onboarding en Systeembeheer. De vensters zijn hulp — geen verplichte stap.

De smiley-schaal (1–5, verplicht)

Elk gevraagd attribuut moet gescoord worden op een Score van 1 tot en met 5, gekoppeld aan smiley-keuzevelden. Een hogere waarde is een positiever oordeel.

Waarde	Betekenis
1	Laagste oordeel — slecht / kan beter
2–4	Tussenliggende oordelen
5	Hoogste oordeel — uitstekend

Belangrijk: scoren is verplicht op élk gevraagd attribuut. De vraagsteller bepaalt via de Beoordelingsselectie waarop geantwoord moet worden; de opiniegever geeft daarop overal een mening. Een “geen mening”-optie is er niet, en het opinieformulier kan pas verstuurd worden als alle gevraagde attributen gescoord zijn. Daardoor gaan de sectiegemiddelden over álle scores.

Attributen per sectie

Hieronder de standaard attributen per sectie, elk op de schaal 1–5. De opiniegever scoort hiervan alleen de attributen die in de Beoordelingsselectie van de vraag zitten.

Gezicht

Attribuut	Toelichting
Ogen	Beoordeling van de ogen
Mond	Beoordeling van de mond
Haar	Beoordeling van het haar
Baard	Beoordeling van baard / gezichtshaar
Wenkbrauwen	Beoordeling van de wenkbrauwen
Make-up/stijl	Beoordeling van make-up en gezichtsstijl
Algeheel	Totaaloordeel over het gezicht

Kleding

Attribuut	Toelichting
Hoofd/nek	Kleding rond hoofd en nek (bv. hoofddeksel, sjaal)
Bovenstuk	Het bovenstuk
Taille	Kleding ter hoogte van de taille
Onderstuk	Het onderstuk
Combinatie	Hoe de kledingstukken samen werken
Kleuren	Het kleurgebruik
Pasvorm	Hoe de kleding past
Kwaliteit	De ogenschijnlijke kwaliteit
Algeheel	Totaaloordeel over de kleding

Accessoires

Attribuut	Toelichting
Bril	Bril
Gehoorapparaat	Gehoorapparaat
Oorbellen	Oorbellen
Nek	Nek-accessoire (bv. ketting)
Pols	Pols-accessoire (bv. horloge, armband)
Riem	Riem
Piercing	Piercing
Tattoo	Tattoo
Schoenen	Schoenen
Algeheel	Totaaloordeel over de accessoires

Jouw reactie

Naast de scores geeft de opiniegever één vrije tekstreactie. De reactie wordt vastgelegd als Opinie.reactie en is de tegenhanger van de toelichting van de maker: één tekst per kant. Dit vervangt de eerdere open vragen/antwoorden (en daarmee het nog oudere vrije opmerkingenveld). De reactie beïnvloedt de sectiegemiddelden niet.

Of het reactieveld verschijnt, volgt uit het slot-type (per 2026-07-10h, issue #17; de eerdere maker-keuze VrijeTekstGevraagd is vervallen):

Vrije-reactie-/betaald-advies-slot (minimumNiveau ≥ Niveau1) → alleen beoordelaars met minstens dat adviesniveau krijgen dit slot aangeboden; zij zien het veld “Jouw reactie” en moeten het invullen — een lege reactie wordt geweigerd (de beoordeling wordt niet opgeslagen, geen credit). Hun tekst wordt een betaald/geblurd advies (teaser of vooraf gekochte niveaueis).
Gewoon slot (minimumNiveau = Geen) → er wordt geen reactieveld getoond of opgeslagen; de opiniegever geeft alleen smiley-scores — óók een beoordelaar die zelf een niveau heeft (zijn opinie is daar een gewone gratis beoordeling).

Zo komt tekstadvies alleen van ervaren beoordelaars (niveau 1–4/Expert) en is het aantal vrije reacties per vraag zonder betaald advies begrensd op maxVrijeReactiesZonderBetaald (standaard 3). Een goede reactie is dé manier voor een niveau-reviewer om zich te onderscheiden en van de maker een hoge waardering te verdienen.

Tekstmoderatie

Een ingetypte reactie wordt vóór het opslaan door de tekstmoderatie gecontroleerd (poort IModeratieDienst, ModeratieUitslag(Toegestaan, Reden?); via de OpenAI Moderation API, gratis, model omni-moderation-latest; zonder API-sleutel draait de controle fail-open). Wordt de reactie afgekeurd, dan wordt de beoordeling geweigerd en niet opgeslagen, en verdient de opiniegever geen credit. Hij hoort dit al bij het indienen — met de reden — zodat hij zijn tekst kan aanpassen en opnieuw kan indienen. Was de reactie gevraagd maar leeg gelaten, dan wordt de beoordeling om dezelfde reden geweigerd (verplichte reactie ontbreekt, geen credit).

Sectiegemiddelden

Bij het opslaan van de opinie worden per sectie de SectieGemiddelden afgeleid. De regel is dezelfde voor elke sectie:

Het gemiddelde wordt berekend over álle gevraagde attributen binnen die sectie — scoren is immers verplicht, dus elk gevraagd attribuut heeft een score 1–5.
De eerdere regel “alleen scores > 0 tellen mee” is per 2026-07-05 vervallen (er bestaat geen score 0 meer).

Voorbeeld (sectie Gezicht, alle attributen gevraagd). Ogen 5, mond 4, haar 2, baard 1, wenkbrauwen 3, make-up/stijl 2, algeheel 4. Het sectiegemiddelde is (5 + 4 + 2 + 1 + 3 + 2 + 4) / 7 = 3,0. Vroeg de maker maar een deel van de attributen (bv. alleen ogen, mond en algeheel), dan gaat het gemiddelde over precies die gevraagde — en gescoorde — attributen.

De SectieGemiddelden over alle opinies vormen — samen met de opname — het resultaat dat de maker na afronding terugziet in Mijn vragen, zolang het resultaat-retentievenster loopt. Zie Resultaat terugzien.

Functionele eisen (samengevat)

#	De opiniegever moet kunnen …
1	De volledige opname bekijken (video van maximaal 10 sec volledig afspelen, of de foto bekijken) vóór het scoren.
2	Uitsluitend de door de vrager geselecteerde secties en attributen (Beoordelingsselectie) te zien krijgen en scoren.
3	Per gevraagd attribuut een score 1–5 kiezen via de smiley-keuzevelden — verplicht: er is geen “geen mening”-optie en de opinie kan pas verstuurd worden als alle gevraagde attributen gescoord zijn (per `2026-07-05`).
4	(vervallen per `2026-07-05`) ~~Attributen ongemoeid (op 0) laten zonder dat dit als negatief oordeel telt~~ — scoren is nu op elk gevraagd attribuut verplicht.
5	Op een vrije-reactie-/betaald-advies-slot (alleen bereikbaar met adviesniveau ≥ 1) één vrije reactie geven — verplicht (leeg = geweigerd, geen credit). Op een gewoon slot is er geen reactieveld. De tekst wordt door de tekstmoderatie gecontroleerd — afgekeurd = beoordeling geweigerd, geen credit. (Per `2026-07-10h`; de maker-keuze `VrijeTekstGevraagd` is vervallen.)
5b	Met een adviesniveau ≥ 1 op een niveau-slot altijd een tekstreactie schrijven (vrijgegeven én verplicht) — het betaald advies waarvoor de beoordelaar bij ontgrendeling betaald wordt.
5c	(Voorgesteld) Op de tekst van een deelvraag klikken om een tips-venster met uitleg te openen.
6	Binnen de antwoordtermijn reageren; bij uitblijven keert het slot terug naar `Open` en wordt opnieuw aangeboden.
7	De opinie indienen, waarna de Opdracht naar `Voltooid` gaat, de sectiegemiddelden worden afgeleid en de opiniegever `creditsPerBeoordeling` credits (standaard 5) verdient.

Een voltooide beoordeling levert de opiniegever credits op — de deelname-valuta waarmee hij later zijn eigen uitslag kan inzien. Ná afronding waardeert de maker bovendien elke ontvangen beoordeling met 0–5 (0 = slechtste, 5 = beste): een kwaliteitsoordeel over déze beoordeling. Bij een menselijke beoordeling telt die waardering mee in de reviewer-statistieken (aantalBeoordelingen + gemiddeldeWaardering) op het profiel en kan ze later privileges ontsluiten (nog niet gebouwd). Ook een AI-opinie mag de maker waarderen; die waardering wordt wel op de opinie vastgelegd, maar beïnvloedt géén reviewer-profiel (een AI-persona heeft er geen). In de uitslag ziet de maker overigens niet of een beoordeling van een mens of van een AI komt. Dat staat allemaal los van de credits en van de smiley-scores die de opiniegever zelf gaf. (Vastgesteld per 2026-07-08b:) goede beoordelingen leveren via de consensus-ranking bovendien sterren op, en een beoordelaar met een adviesniveau verdient echt geld met zijn (verplichte) tekstadvies — zie Betaald advies en Een ster verdienen. Zie verder Credits verdienen en besteden, het Domeinmodel en de Termen.